Maar beperkte budget voor vernieuwing: een rekensommetje

Indicatieve berekening vernieuwingsbudget gemiddeld MKB bedrijf

De winsten en het rendement van het bedrijfsleven staan al jaren onder druk. Het MKB doet het relatief goed, maar dit betekent wel dat ook zij maar een beperkt budget kunnen vrijmaken voor vernieuwing.

Een eenvoudige –indicatieve- rekensom (zie tabel) leert dat:

• Ca. 350 duizend bedrijven hebben samen een maximaal budget voor vernieuwing van 25 miljoen euro per jaar.
• Gemiddeld is de indicatieve investeringsruimte  per MKB bedrijf maximaal 70k per jaar.
• Dit zal gemiddeld lager uitvallen omdat deze berekening is gebaseerd op de maximale getallen zal dit in veel gevallen lager uitvallen.

Dus als je aanklopt bij een bedrijf op een industrieterrein en vraagt naar de eigen financiele ruimte om te vernieuwen, dan heeft de ondernemer maximaal een jaarlijks budget in het achterhoofd van 50k! Dit is een zeer beperkt budget, waar alle ontwikkelingen uit gefinancierd moeten worden.

Dit betekent dat vernieuwing, en niet alleen als dit productontwikkeling betreft, sterk afhankelijk is van externe financiering. En omdat wij weten dat de mogelijkheden hiervoor zeer bepekt zijn (en kostbaar), komt hiermee de vernieuwing binnen het MKB voor een groot deel tot stilstand.

Ook de regelingen vanuit de overheid, die vaak gericht worden op aansprekende, technologische innovatie, geven de ondernemer geen extra ruimte om te vernieuwen. Het succes van de vernieuwing wordt bepaald door niet technische activiteiten, en juist voor deze is er geen financiële ondersteuning van de overheid te verwachten..

Ondernemer als lonely ranger

Met een gemiddelde bedrijfsomvang van 7 werknemers mist de ondernemer sparring-partners om zich heen. De taken zijn benoemd en iedereen doet zijn werk. Maar er zijn geen beleids- of stafmedewekers en het is daarnaast niet altijd even handig om strategische zaken te delen met medewerkers. De ondernemer moet het voor dit soort onderwerpen hebben van collegiaal contact met anderen ondernemers, waarbij het de uitdaging is om met elkaar de tijd te nemen voor open en eerlijke gesprekken. Dit is tijdens business meetings verre van vanzelfsprekend.

De accountant is zijn/haar belangrijkste adviseur. Maar door de dagelijkse omgang met cijfers kijkt deze beroepsgroep altijd vanuit één perspectief naar de onderneming. Dit leidt weliswaar tot waardevol advies, maar is meestal niet afdoende bij het integraal beantwoorden van toekomstvragen.

Bij ondernemers gaat de order altijd voor

Met de aanhoudende crisis in het achterhoofd heeft de ondernemer zijn bezetting geminimaliseerd. Vaak is hij/zij voor operationele taken ‘meewerkend voorman’ en komen een groot deel van de indirecte taken op zijn schouders terecht. Administratie, fiscus, personeelszaken, vergunningen;  dit alles slurpt ieder aandachtsmoment op.

Met zo laag mogelijke kosten overleven is het credo. Het brengt de ondernemer in een operationele modus. Met lange werkdagen doet de ondernemer ’s ochtends als eerste het licht aan, en ’s avonds als laatste weer het licht uit.

Maar wie zorgt ervoor dat het licht spreekwoordelijk blijft branden? De acquisitie leidt vaak al onder de waan van de dag, laat staan nadenken over marktrisico’s en vernieuwing.

Vernieuwing is meestal geen motief om te ondernemen

Ondernemers kunnen zeer uiteenlopende motieven hebben om aan het roer van een bedrijf te staan. Vaak is de veronderstelling dat zij niet aflatend, nieuwsgierig en energiek zoeken naar nieuwe kansen. In de praktijk ligt dat een stuk genuanceerder.

Ondernemers die starten hebben een sterke drijfveer om zelfstandig ondernemer te worden. De aanleiding is vaak niet eens een ‘goed idee’ of een baanbrekende visie. Zelfstandigheid, financiële onafhankelijkheid, beloning naar werken zijn voor vele ondernemers aanleiding om te starten. Ze hebben in loondienst een vak geleerd en willen dit als zelfstandige voortzetten; het kunstje van je voormalige baas herhalen.

En door en pro-actieve houding vaak niet zonder succes! Vaak als zzp’er; soms uitgroeiend tot een heus MKB-bedrijf. De jonge onderneming is wendbaar en succesvol door een lage kostenstructuur, slim werken en een pro-actieve werkhouding.

Slechts een enkele starter laat zich leiden door een vernieuwend idee en bouwt daar een onderneming omheen. Deze ‘Tom-Tom’-achtige bedrijven worden in de pers breed uitgemeten en spreken tot de verbeelding. Maar moeten met een vergrootglas gezocht worden.

 

 

Het MKB is niet gebaat bij Topsectoren beleid

Het MKB is niet gebaat bij het Speerpuntenbeleid. Hoe zinvol dit dan ook is voor BV Nederland, als grootste werkgever van Nederland is het MKB anders met vernieuwing bezig dan de beleidsmakers denken. Niet groots en meeslepend, maar in het hier en nu. Stapje voor stapje.

Met een krimpende winst is het voor de ondernemer al lastig genoeg om überhaupt de aandacht vrij te maken voor vernieuwing en hier inspiratie voor op te doen. Met een gemiddelde bedrijfsomvang van 7 werknemers staat hij er alleen voor. Wat betekent ‘Holland High Tech’ (thema van een van de topsectoren) voor een ondernemer in rolluiken, uitzenden of recreatie?

De ondernemers van het MKB verdienen een vraaggestuurd stimuleringsbeleid dat aansluit bij hun persoonlijke behoefte. En dat dieper ingaat op hun markt- en ondernemerskansen dan op de inhoudelijke invulling.

Topsectoren beleid ‘technology push’ voor deze doelgroep

Het kabinet gaat 1,5 miljard steken in negen topsectoren. “Door de keuze van een beperkt aantal sectoren, ontstaan er krachtigere onderzoeksinstellingen, die aantrekkelijker zijn voor wetenschappers en bedrijven uit binnen- en buitenland,” meldt het ministerie van EL&I op de website. Macro economisch zal dit zinvol zijn maar zit een gemiddeld metaalbedrijf hierop te wachten? Gaat de telefoon hier vaker van rinkelen?

Andersom geredeneerd; stel dat 10.000 MKB bedrijven baat hebben bij het topsectoren beleid. Dan blijven er nog altijd 840.000 ondernemers over die met toekomstvragen blijven zitten.

Het MKB vernieuwt anders. Het MKB zit met andere vragen. In bijgaande artikelen wordt dit geïllustreerd door verschillende aspecten van vernieuwing in het MKB te beschrijven.